ਬੂੜਾ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ

ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕੱਥੂ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੂੜਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁੱਘਾ ਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਤਾ ਗੌਰਾਂ ਜੀ।

Long ago, in the village of Kathu Nangal, there lived a boy named Boora. His father was Suggha Ji, and his mother was Mata Gauran Ji.

ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੂੜਾ ਵੀ ਗਾਈਆਂ-ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਨ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਪਸ਼ੂ ਚਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਬੂੜਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।

Like the other children of the village, Boora took the family's cows and buffaloes out to the fields. While they grazed, he watched the world around him, and he thought about what he saw.

ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜ ਆ ਚੜ੍ਹੀ। ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵੱਢ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਖੇਤ ਪੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਜੇ ਕੱਚਾ। ਹਰੇ-ਕੱਚੇ ਖੇਤ ਵੀ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।

One day an army came through the village. The soldiers cut down the crops in the fields. They didn't stop to look which crops were ripe and golden and which were still green and young. They cut them all.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਬੂੜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਾਲਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਮਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਪਾਈਆਂ, ਫਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮੋਛੇ ਰੱਖੇ। ਬੂੜਾ ਲਾਟਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗੀ।

On another day, Boora watched his mother light the chulha. First she put in the small, thin twigs. Then she laid the big, heavy logs on top. Boora watched the flames. The small twigs caught fire first.

ਬੂੜਾ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਕੱਚੇ ਖੇਤ ਵੀ ਪੱਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਢੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੋਛਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੁਣੇ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ?

Boora grew quiet and thoughtful. The green crops had been cut along with the ripe ones. The small twigs had caught fire before the big logs. Maybe, he thought, good things are not only for when we are grown up. Maybe the time to begin is now. But begin what? And how?

ਫਿਰ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕੱਥੂ ਨੰਗਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੂੜਾ ਕਟੋਰਾ ਭਰ ਕੇ ਠੰਢਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Then word came that Guru Nanak Dev Ji had come and was staying near Kathu Nangal. Boora, twelve years old, filled a bowl with cool milk and went for Guru Ji's darshan.

ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੀਨ ਦਿਆਲ! ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।"

He placed the milk before Guru Ji, folded his hands and said, "O Deen Dayal, please bless me with a teaching, so that I can walk the right path from today."

ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬਾਲਕ! ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਅਜੇ ਖੇਡਣ-ਕੁੱਦਣ ਦੀ ਉਮਰ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਏਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਏਡਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ?"

Guru Ji looked at him with wonder. "Child," He said, "this is your age for playing and running about. How has such a big thought come to you so young?"

ਤਾਂ ਬੂੜੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਤੇ ਕੱਚੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ, ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਦੀ ਵੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨ ਲਈ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ? ਬੱਚਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ-ਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ।"

So Boora told Him about the soldiers and the green crops, and about his mother's chulha and the small twigs that caught fire first. "Good things don't have to wait until we are old," he said. "Even a child can begin. So please show me the path of remembering Waheguru, starting now."

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ, "ਤੂੰ ਬਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਾਂਗ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ 'ਬੁੱਢਾ' ਹੈਂ!"

Guru Nanak Dev Ji was very pleased. "Though you are a child," He said, "you speak with the wisdom of a bazurg. You are not a child at all. You are Buddha, a wise elder!"

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ 'ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ' ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀ।

From that day on, he was known as Baba Buddha Ji. And Guru Ji blessed him with the gift of Naam, which he kept close all his life.

ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਸਵਾ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਪੰਜ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਲਈ।

Baba Buddha Ji spent a long life of more than a hundred and twenty-five years in the Guru's seva, always close to the Guru's house. Five times, when the Gurgaddi passed to the next Guru, Baba Buddha Ji was given the honour of performing the Gurgaddi ceremony: for Guru Angad Dev Ji, Guru Amar Das Ji, Guru Ram Das Ji, Guru Arjan Dev Ji and Guru Hargobind Sahib Ji.

ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਦਿ ਬੀੜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਥਾਪਿਆ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖਵਾਕ ਲਿਆ:

When Guru Arjan Dev Ji first installed the Adi Granth in Sri Harmandir Sahib, He made Baba Buddha Ji its first granthi. With deep respect, Baba Ji took the very first mukhvak:

ਸੰਤਾ ਕੇ ਕਾਰਜਿ ਆਪਿ ਖਲੋਇਆ ਹਰਿ ਕੰਮੁ ਕਰਾਵਣਿ ਆਇਆ ਰਾਮ ॥

Hari (Waheguru) Himself has stood up to resolve the affairs of the saints; He has come to complete their tasks. (Guru Arjan Dev Ji, Ang 783)

ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਪਰਕਰਮਾ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬੇਰੀ ਲੱਭਿਓ। ਉਸ ਨੂੰ 'ਬੇਰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਬੇਰੀ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹੀ ਬਾਬਾ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਫੜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

If you ever walk the parkarma around the sarovar at Sri Harmandir Sahib, look for an old ber tree. It is called Ber Baba Buddha Ji. Under that tree Baba Ji used to sit and look after the seva of the sarovar: the same Baba Ji who, as a child, watched the small twigs catch fire in his mother's chulha.

ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

One question from a child of twelve began a long and beautiful life.