ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ

ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਚਮਕੌਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਟਿਕਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

After the Sarsa river, Guru Gobind Singh Ji went on with Baba Ajit Singh Ji, Baba Jujhar Singh Ji and a small jatha of Singhs. At the village of Chamkaur, the people welcomed them warmly, and the owner of a haveli asked Guru Ji to stay there. Sikh history remembers that haveli as the kachi garhi, the mud fort.

ਫਿਰ ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਗੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਭੁੱਖੇ, ਤਿਹਾਏ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ।

Then huge armies came and surrounded the garhi on every side. Inside were Guru Ji, the two Sahibzade and about forty Singhs, hungry, thirsty and tired.

ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਗਏ।

Jathas of five Singhs went out of the garhi, one after another, to face the armies with great courage.

ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਗੁਰੂ ਜੀ, ਆਪ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਓ।" ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਹੋ।"

The Singhs pleaded with Guru Ji: "Guru Ji, please leave this place with the Sahibzade." Guru Ji answered, "Which Sahibzade are you talking about? You are all my Sahibzade."

ਫਿਰ ਅਠਾਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਸਤਰ ਸਜਾ ਕੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।"

Then Baba Ajit Singh Ji, about eighteen years old, came before his father, armed and ready, and folded his hands. "Father Ji," he said, "give me permission to go out and face them."

ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ, "ਲਾਲ ਜੀਉ! ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਸੀਸ ਦੇਣ ਤੋਰਿਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਸੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਤੋਰ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਮੀ ਪਿਤਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਥਾਪੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜਥੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਗੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ।

Guru Ji held His son close to His chest. "My dear son," He said, "when I sent my own father, Guru Tegh Bahadur Ji, to give His life for dharam, I became a son of dharam. Today, with the same joy, I send you, and I wish to become a father of dharam." And He gave him permission gladly, and patted him on the back. Baba Ajit Singh Ji went out with a jatha of Singhs and bravely faced the army. He fought with great courage and attained Shaheedi, and Guru Ji, watching from the garhi, called out a jaikara.

ਫਿਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਚੁੰਮਿਆ। ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦਾਦੇ ਪੜਦਾਦੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦਿਆਂਗਾ," ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਉਹ ਵੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ।

Then Baba Jujhar Singh Ji, fourteen years old, stood before his father. "Father Ji, give me permission to go too." Guru Ji held him close and kissed his forehead. "I will not let the name of my grandfather and great-grandfather be shamed," said Baba Jujhar Singh Ji, and he went out with five Singhs. He too fought bravely and attained Shaheedi, and Guru Ji called out a jaikara again.

ਉਸ ਰਾਤ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਚੁਣੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਆਪ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ।

That night, the Singhs who were left chose Panj Pyare from among themselves and gave Guru Ji the Panth's order: leave the garhi, and gather the Sikhs again. Guru Ji had made the Khalsa His own Guru, so He bowed to the order. The Khalsa Panth went on, and it goes on still.

ਪੰਥ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝੇ। ਰਾਤ ਪਈ ਤਾਂ ਜੰਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਪੋਹ ਦੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ।

The Panth still remembers the two elder Sahibzade, who asked their father for permission and fought bravely. When night fell, the fighting stopped. The mud walls of the little garhi stood still in the cold of Poh.